Phường Phố Hiến là địa phương giàu truyền thống lịch sử, văn hóa cùng kho tàng di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng với nhiều giá trị tiêu biểu. Với mục tiêu bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản lịch sử, văn hóa, thời gian qua, phường chú trọng huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để tu bổ, tôn tạo hệ thống di tích, gắn với phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch văn hóa. Qua đó, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời, hướng tới xây dựng Phố Hiến trở thành điểm du lịch đặc trưng của tỉnh.
Đông đảo du khách đến tham quan, chiêm bái tại khu di tích đền Trần, phường Phố Hiến.
Nổi bật trong hệ thống quần thể di tích giàu giá trị lịch sử - văn hóa của vùng đất Phố Hiến, đền Trần là một trong những điểm nhấn tiêu biểu thu hút đông đảo du khách và Nhân dân đến tham quan, chiêm bái. Đền toạ lạc bên bờ hồ Bán Nguyệt, thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn - vị anh hùng kiệt xuất của dân tộc, nhà quân sự lỗi lạc, nhà chính trị và tư tưởng lớn thời Trần, cùng các vị tôn thất triều Trần. Tương truyền rằng, khu vực đền Trần có vị trí chiến lược quan trọng, từng được Trần Hưng Đạo lựa chọn làm nơi đóng quân trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ hai và lần thứ ba. Sau khi Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn qua đời, Nhân dân địa phương đã lập đền thờ để tưởng nhớ công lao to lớn của ông. Trải qua các triều đại, đền được trùng tu, tôn tạo nhiều lần nhưng vẫn giữ được nét đẹp cổ kính, trang nghiêm. Đền được xây dựng theo kiến trúc kiểu chữ Tam gồm 5 gian tiền tế, 5 gian trung từ và 3 gian hậu cung, các hạng mục được bố trí cân đối, hài hòa theo kiểu “trùng thềm điệp ốc”. Hiện nay, tại đền còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như: Các bức đại tự, cửa võng, câu đối, ngai thờ, bia đá, bản khắc thẻ, 15 đạo sắc phong thời Nguyễn... Hằng năm, lễ hội truyền thống đền Trần diễn ra vào tháng 3 âm lịch với nhiều hoạt động nhằm bảo lưu những giá trị truyền thống như: Tế lễ, lễ dâng hương... và nhiều trò chơi dân gian độc đáo. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu, năm 2014, đền Trần được công nhận là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đặc biệt.
Anh Nguyễn Mạnh Cường, du khách Hà Nội chia sẻ: Khi đến đền Trần, tôi cảm nhận rõ không gian trang nghiêm, cổ kính và những giá trị lịch sử được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nơi đây không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn giúp mỗi người hiểu hơn về truyền thống dân tộc và thêm trân trọng những di sản văn hóa quê hương. Năm nay, đền đã được mở rộng khuôn viên, chỉnh trang cảnh quan và bổ sung các hạng mục phụ trợ, tạo không gian thông thoáng, thuận tiện hơn cho Nhân dân và du khách đến tham quan, chiêm bái.
Tọa lạc tại phường Phố Hiến, chùa Chuông là một di tích kiến trúc nghệ thuật đặc sắc - “Đệ nhất danh lam” trong quần thể Khu Di tích quốc gia đặc biệt phố Hiến.
Hiện nay, phường Phố Hiến có 55 di tích lịch sử-văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, trong đó có 10 di tích xếp hạng quốc gia. Trong những năm qua, công tác tuyên truyền, quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử - văn hóa luôn được phường quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đồng bộ. Các hoạt động bảo vệ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích được triển khai thường xuyên như tổ chức vệ sinh môi trường, trồng hoa, cây xanh tạo cảnh quan xanh - sạch - đẹp; phối hợp tổ chức cho học sinh tham quan, tìm hiểu ý nghĩa, giá trị các di tích trên địa bàn, qua đó góp phần giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, bồi đắp niềm tự hào về quê hương. Được tham quan, trải nghiệm không gian di tích chùa Chuông trong những ngày đầu năm mới, em Bùi Thanh Ngân ở xã Tân Hưng cho biết: Mỗi dịp đầu năm, em được đi cùng bố mẹ đến chùa dâng hương, tham quan. Đây không chỉ là dịp cầu mong một năm mới bình an, học tập tiến bộ mà còn giúp em hiểu thêm về truyền thống của quê hương, từ đó nhắc nhở bản thân luôn cố gắng rèn luyện, trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa, lịch sử.
Bên cạnh đó, nhằm tiếp tục gìn giữ và phát huy giá trị của khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến cũng như hệ thống di tích trên địa bàn, năm 2025, dự án “Tu bổ, tôn tạo quần thể di tích lịch sử và kiến trúc quốc gia đặc biệt Phố Hiến” được triển khai với tổng mức đầu tư 120 tỷ đồng. Dự án tập trung tu bổ, phục hồi các hạng mục tại những điểm di tích tiêu biểu như đền Trần, đền Mẫu, Văn Miếu Xích Đằng, đền Mây, đình An Vũ và đình - chùa Hiến. Việc triển khai dự án không chỉ góp phần chống tình trạng xuống cấp, bảo tồn các giá trị kiến trúc mà còn tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa - du lịch của địa phương.
Du khách vãn cảnh chùa Chuông.
Để công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa, di tích lịch sử gắn với phát triển du lịch tiếp tục đạt hiệu quả, thời gian tới, phường tiếp tục tập trung phối hợp với các đơn vị chuyên môn từng bước đầu tư và nâng cấp hạ tầng du lịch; tăng cường ứng dụng công nghệ và số hóa hiện vật, tài liệu, di sản văn hóa phục vụ nhu cầu trải nghiệm, khám phá của du khách...
Nguồn: Baohungyen.vn