Khu Lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần tọa lạc tại thôn Tam Đường, xã Long Hưng.

Mảnh đất địa linh đặt nền móng nghiệp đế

Khu Lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần tọa lạc tại thôn Tam Đường, xã Long Hưng. Thời Lý, vùng đất này là hương Tinh Cương, đến thời Trần đổi thành Thái Đường, thuộc huyện Ngự Thiên, phủ Long Hưng xưa. Đây được xem là đất phát tích, hưng nghiệp của vương triều Trần. Đồng thời, nơi đây cũng là “huyệt thiêng” an nghỉ của các bậc minh quân đầu triều. Theo Đại Việt sử ký toàn thư: Tổ tiên nhà Trần vốn người đất Mân, sang Đại Việt sinh sống bằng nghề chài lưới. Đến đời Trần Hấp đã đưa mộ cha về táng tại Mả Sao, hương Tinh Cương và định cư lâu dài ở đây, chuyển sang phát triển nông nghiệp, tích lũy điền sản, gây dựng thế lực. Con cháu họ Trần, tiêu biểu là Trần Lý, tiếp tục lớn mạnh tại vùng Hải Ấp (nay thuộc Long Hưng), tạo nền tảng vững chắc để từng bước bước vào chính trường cuối thời Lý.

Tại chính mảnh đất Long Hưng, Hoàng tử Sảm (sau là Lý Huệ Tông) đã kết duyên với Trần Thị Dung (con gái Trần Lý). Dưới sự sắp đặt của Trần Thủ Độ, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh, mở ra triều Trần từ năm 1226. Từ đây, một vương triều thịnh trị được xác lập, thực hiện nhiều cải cách về điền trang, quân đội, hành chính và đặc biệt lãnh đạo toàn dân kháng chiến thắng lợi trước quân Nguyên - Mông. Long Hưng không chỉ là hậu phương chiến lược trong kháng chiến mà còn là nơi Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông mở tiệc mừng công sau đại thắng năm 1288. Vùng đất này vì thế gắn liền với những dấu mốc trọng đại của triều đại.

Sau khi lập quốc, nhà Trần tiếp tục chọn Thái Đường làm nơi xây dựng tôn miếu và lăng tẩm. Thái Tổ Trần Thừa an táng tại Thọ Lăng; Trần Thái Tông tại Chiêu Lăng; Trần Thánh Tông tại Dụ Lăng; Trần Nhân Tông tại Đức Lăng. Từ đó, Tinh Cương chính thức mang tên Thái Đường, vùng đất đặt lăng tẩm của vua và hoàng tộc. Hiện nay, Khu Lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần được quy hoạch trên diện tích hơn 195 ha, gồm hai phân khu chính: khu lăng mộ và khu đền thờ, một quần thể di tích quy mô, lưu giữ trọn vẹn dấu ấn phát tích và hưng thịnh của vương triều Trần trên đất Long Hưng.

Ông Bùi Hảo Dương, Phó Chủ tịch UBND xã Long Hưng nhấn mạnh: Nhận thức rõ giá trị lịch sử to lớn của Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần, chính quyền xã luôn chú trọng công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích theo đúng quy định của pháp luật, gắn với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mỗi người dân địa phương không chỉ là người thụ hưởng giá trị di sản mà còn là chủ thể gìn giữ, tiếp nối truyền thống. Việc bảo tồn di tích vì thế không chỉ dừng lại ở trùng tu, tôn tạo cảnh quan mà còn là giữ gìn hồn cốt lịch sử, giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm với quê hương.

Lễ hội đền Trần không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là dịp thể hiện lòng tri ân tiền nhân.

Lễ hội đền Trần – nơi tiếp nối mạch nguồn truyền thống

Hằng năm, từ ngày 13 đến 18 tháng Giêng, không gian đền Trần tại xã Long Hưng lại rực rỡ cờ hội, vang vọng trống chiêng trong những nghi lễ cổ truyền được thực hành trang nghiêm, thành kính. Lễ hội không chỉ là sinh hoạt văn hóa tâm linh quen thuộc của người dân Long Hưng mà còn là dịp để gìn giữ bản sắc, bồi đắp đời sống tinh thần cộng đồng và nhắc nhớ về cội nguồn vương triều Trần.Năm 2026, lễ hội được tổ chức với quy mô cấp tỉnh trong 5 ngày, từ ngày 1 - 5/3 (tức 13 - 17 tháng Giêng). Đây không chỉ là sự kiện văn hóa - tâm linh quan trọng mà còn là dịp để khẳng định giá trị lịch sử vùng đất Long Hưng - nơi gắn với cội nguồn vương triều Trần. Điểm nhấn của lễ khai mạc năm nay là chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Rực sáng di sản triều Trần - Rạng rỡ chào kỷ nguyên mới”, cùng nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc như thi cỗ cá, gói bánh chưng, têm trầu cánh phượng, vật cầu, kéo lửa nấu cơm cần…

Triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuẩn bị khai mạc lễ hội đền Trần năm 2026.

Đối với người dân địa phương, lễ hội không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là dịp thể hiện lòng tri ân tiền nhân. Bà Vũ Thị Minh Hồng, thôn Trung Thượng, xã Long Hưng chia sẻ: Mỗi mùa lễ hội thăm đền Trần, tôi luôn cảm nhận rõ niềm tự hào về quê hương. Không khí lễ hội và các nghi lễ truyền thống giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về lịch sử dân tộc, thêm trân trọng những giá trị cha ông để lại.

Em Nguyễn Yến Nhi, thôn Tam Đường chia sẻ: Mỗi mùa lễ hội không chỉ là dịp vui xuân mà còn giúp thế hệ trẻ chúng em hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, về hào khí Đông A và những hy sinh, cống hiến của cha ông cho đất nước. Em cảm thấy tự hào và có trách nhiệm hơn trong việc giữ gìn, quảng bá hình ảnh quê hương để bạn bè, du khách biết đến nhiều hơn về giá trị của di tích.

Múa rồng trong nghi thức rước nước.

Theo ông Nguyễn Đức Khôi, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di tích tỉnh: Để lễ hội diễn ra trang nghiêm, an toàn, đáp ứng sự mong đợi của Nhân dân và du khách thập phương, trong công tác tổ chức lễ hội, Ban Quản lý di tích tỉnh luôn chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể địa phương và lực lượng chức năng để bảo đảm lễ hội được tổ chức trang nghiêm, an toàn, tiết kiệm, đúng quy định. Đồng thời, công tác quản lý dịch vụ, an ninh, trật tự, phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường cũng được tăng cường, góp phần tạo dựng hình ảnh một lễ hội văn minh, giàu bản sắc và để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách.

Trải qua thời gian, lễ hội đền Trần tiếp tục khẳng định vai trò là điểm hội tụ văn hóa cộng đồng, nơi mạch nguồn lịch sử được nối dài trong đời sống đương đại, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa Hưng Yên.

Nguồn: Baohungyen.vn